Onderhoud

Steeds vaker komt de brandweer controles uitvoeren op noodverlichting. Noodverlichting is hierbij een sterk verwaarloost installatiedeel. Controle, reparatie en registratie zijn hierbij noodzakelijk. Wettelijk is een beheerder van een pand verplicht om aan te tonen dat hij alles in het werk heeft gesteld om de installaties in optimale staat te houden.

Algemeen

Brandveiligheid en preventie wordt in de huidige maatschappij steeds belangrijker. In de afgelopen decennia zijn de wetten en regelgeving op het gebied van brandpreventie en de hieraan verbonden veiligheidsmaatregelen van uit de overheid aangescherpt.

Grote branden als o.a. hotel Polen in Amsterdam zijn de aanleiding geweest om te komen tot een eensluidend beleid in de grote steden. Hieruit is bv. naast de NEN "brandveilig gebouwen installeren"voort gekomen. De normen en richtlijnen zijn er steeds meer op gericht dat de beheerder van een pand, in geval van calamiteiten, moet kunnen aantonen dat hij alles in het werk heeft gesteld om schade en letselschade te voorkomen.

Om dit aan te kunnen tonen wordt in de regelgeving geëist dat er onderhoud aan de betreffende installaties wordt verricht. Alle bevindingen die tijdens het onderhoud worden gedaan worden in een logboek vastgelegd. Iedere brandmelderinstallatie heeft zo'n logboek. Dit logboek wordt bij oplevering van de installatie aan de gebruiker afgegeven.

Met ingang van 2005 is het vastleggen van het onderhoud voor de paniek- en vluchtwegverlichting ook verplicht. Controle op de naleving hiervan wordt uitgevoerd door de lokale overheden. Swart etb heeft geconstateerd dat het onderhoud aan deze verlichting niet of onvoldoende wordt verricht. Het onderhouden van deze verlichting en het vastleggen van het verrichte onderhoud is een essentieel onderdeel van de (uw) gebruikers vergunning.

Definitie

Eenvoudig gezegd vallen onder de term noodverlichting volgens de NEN-EN 1838 vluchtrouteverlichting, anti paniekverlichting en verlichting van werkplekken met verhoogd risico. Op deze pagina lichten wij deze begrippen kort toe.

Vluchtrouteverlichting
De vluchtrouteverlichting moet zeker stellen, dat de vluchtmogelijkheden goed kunnen worden herkend en op een veilige manier kunnen worden gebruikt. Vluchtrouteverlichting bestaat uit de vluchtwegverlichting (verlichting van de route zelf) en vluchtwegaanduiding. Vluchtwegaanduiding bestaat uit beeldtekens, de pictogrammen. Deze wordt in detail beschreven in de NEN 6088.

Anti paniekverlichting

Deze verlichting dient paniek te voorkomen en personen in staat te stellen een plaats te bereiken waar de vluchtroute kan worden herkend.

Verlichting van werkplekken met verhoogd risico
Deze dient ervoor te zorgen dat personen, die door het wegvallen van verlichting in een mogelijk gevaarlijke situatie verkeren, voldoende licht hebben om een kritiek proces af te sluiten en aansluitend veilig te vluchten.

Veiligheid (doel )

Swart Electrotechnisch Bureau ontzorgt haar klanten door dit totaal onderhoudsconcept.

Voorschriften

Hieronder vindt u een kort overzicht van de meest relevante normen omtrent noodverlichting.

NEN-EN 1838: toegepaste verlichtingtechniek- noodverlichting.

Deze norm definieert lichttechnische voorschriften waaraan noodverlichting in gebouwen moet voldoen. De NEN-EN 1838 biedt concrete en heldere eisen omtrent de omstandigheden en verantwoordelijkheden bij de inrichting van een noodverlichtingsinstallatie.

NEN EN-50172: Noodverlichtingsystemen voor vluchtwegen.

Nederlandse norm sinds 2005, te lezen in samenhang met NEN-EN 1838. Deze norm definieert: het opstellen van een noodverlichtingplan, het uitvoeren van inspectie en onderhoud en het aanleggen van een logboek.

NEN EN-50171: Centrale voedingssystemen.

In deze norm zijn de producttechnische eisen vastgelegd waaraan centrale noodverlichting voedingsystemen moeten voldoen. Deze norm wordt als uitgangspunt gebruikt door keuringsinstanties

EN-IEC 60598-2-22: bijzondere eisen - verlichtingsarmaturen voor noodverlichting.

In deze norm zijn de producttechnische eisen vastgelegd waaraan noodverlichtingarmaturen moeten voldoen. Deze norm wordt als uitgangspunt gebruikt door geaccrediteerde keuringsinstanties zoals de KEMA en CEBEC. De norm eist bijvoorbeeld dat armaturen moeten voldoen aan de 850° glow-wire test

(vlamdovendheid).

IEC 62304

In deze internationale standaard zijn de eisen vastgelegd voor producten en onderdelen die onderdeel uitmaken van een automatisch test systeem voor noodverlichtingsinstallaties.

NEN 6088: brandveiligheid van gebouwen / vluchtrouteaanduiding.

Eigenschappen en bepalingsmethoden. Deze norm geeft producteisen met bijbehorende bepalingsmethoden voor vluchtwegaanduiding. Zij bepaalt onder andere welke pictogrammen voor vluchtwegaanduiding mogen worden gebruikt.

NEN 3011: Veiligheidskleuren en -tekens in de werkomgeving en in de openbare ruimte

De norm stelt eisen aan de kleuren en tekens van pictogrammen. De norm is geheel gebaseerd op de volgende twee internationaal geldende normen:

ISO 3864-1 Safety Colours and safety signs - Part 1: Safety signs in workplaces and public areas'

ISO 7010 Graphical symbols - Safety signs in workplaces and public areas'.

NEN 1010: veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties.

Ook de NEN 1010 stelt eisen waaraan een noodverlichtingsinstallatie moet voldoen. Naast vluchtwegverlichting eist de NEN 1010 ook noodverlichting voor zogenaamde kritieke ruimten.

NEN 2443: Parkeren en stallen van personenauto's op terreinen en in garages

Geeft functionele en prestatie-eisen voor parkeerterreinen en parkeer- en stallinggarages voor personenauto's. Eist onder andere noodverlichting bij onder andere nooduitgangen (minimaal 25 lux) en specifieke LUTO (licht uit tekst onzichtbaar) armaturen die in werking treden bij gasdetectie.

ISSO Publicatie 79: Inspectie en onderhoud aan noodverlichtingsinstallaties.

Richtlijn voor onderhoud aan noodverlichtingsinstallaties conform de eisen in het Besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Gebruiksbesluit). Omschrijft het belang en de invulling van periodiek onderhoud.

Praktijkrichtlijn hoge gebouwen: Brandveiligheid in hoge gebouwen

Gezien het sterk toenemende aantal hoge gebouwen in Nederland heeft de Stichting Bouw Research (SBR) een praktijkrichtlijn opgesteld met eenduidige prestatierichtlijnen voor de brandveiligheid in gebouwen, hoger dan zeventig meter.

NTA 8112 (deel 1 t/m 4): Leidraad voor een ontruimingsplan

Voor de ontruiming van gebouwen bij calamiteiten is het verplicht preventief een ontruimingsplan op te stellen.

De Nederlands Technische Afspraak NTA 8112 geeft aanbevelingen voor het opstellen van ontruimingsplannen in kantoorgebouwen (deel 1), onderwijsgebouwen (deel 2), kindopvang (deel 3) en gebouwen met een publieksfunctie (deel 4).

De toepassing van deze aanbevelingen is van belang voor het verkrijgen van een gebruiksvergunning van de lokale overheid (brandweer). Tevens is het van belang voor de veiligheid op de werkplek (Arbowet). De in de leidraad gestelde voorwaarden vormen de basis voor het maken van een ontruimingsplan.

Wetten en regelgeving                                                                   

Voor een goed begrip van noodverlichting is het zinvol nader toe
te lichten wat noodverlichting eigenlijk is. Waar komt de
terminologie vandaan, welke wetten doen een uitspraak over
noodverlichting en welke normen bestaan er binnen deze context?

Hieronder vindt u in het kort een overzicht van deze termen.